«درد کبد» یکی از پرجست‌وجوترین شکایت‌هاست؛ اما بسیاری از دردهایی که مردم به کبد نسبت می‌دهند، در واقع از کیسه صفرا، روده، کلیه یا حتی عضلات دیواره شکم است. در این مطلب توضیح می‌دهیم کبد چگونه درد می‌گیرد، این درد چه حسی دارد و چه دردهایی ممکن است با آن اشتباه شوند.
آیا کبد درد دارد؟
بافت خود کبد گیرنده درد ندارد. درد کبدی وقتی ایجاد می‌شود که کبد بزرگ یا ملتهب شود و کپسول نازک دور آن کشیده شود. به همین دلیل کبد چرب ساده یا هپاتیت مزمن معمولاً دردی ندارد و بیشتر به صورت احساس پری یا سنگینی مبهم در سمت راست و بالای شکم حس می‌شود.
درد کبدی معمولاً مبهم، کند و دائمی است، نه تیز و کولیکی. ممکن است به شانه راست یا پشت تیر بکشد و با فشار دادن زیر دنده‌ها کمی بیشتر شود.
علت‌های کبدی درد زیر دنده راست
- هپاتیت حاد ویروسی یا الکلی که کبد را متورم و حساس می‌کند.
- کبد چرب شدید یا بزرگی کبد که کپسول را می‌کشد.
- آبسه کبد که معمولاً با تب و لرز همراه است.
- تومورها و کیست‌های بزرگ کبد.
- نارسایی قلب راست که کبد را از خون پر و متورم می‌کند.
- لخته شدن خون در وریدهای کبدی (سندرم بود-کیاری) که نادر است.
دردهایی که با درد کبد اشتباه می‌شوند
- درد کیسه صفرا: تیز و کولیکی، معمولاً بعد از غذای چرب، چند ساعت طول می‌کشد و ممکن است با تهوع و استفراغ همراه باشد.
- درد کلیه راست: بیشتر در پهلو و پشت است و ممکن است با سوزش ادرار همراه باشد.
- درد زخم اثنی‌عشر: سوزشی در وسط بالای شکم که با غذا تغییر می‌کند.
- گرفتگی عضلات و دنده‌ها: با حرکت و فشار موضعی بدتر می‌شود.
- گاز و نفخ روده بزرگ در زاویه کبدی کولون.
ارتباط کبد چرب و درد
بسیاری از بیماران کبد چرب از سنگینی یا «سوزش» سمت راست شکایت دارند. این احساس معمولاً خفیف است و با کاهش وزن بهتر می‌شود. اگر درد شدید، تیز یا همراه با تب است، احتمال بیماری دیگری مثل سنگ صفرا بیشتر است. درباره کبد چرب و علائمش در کبد چرب از صفر تا صد نوشته‌ایم.
چه زمانی درد سمت راست شکم اورژانسی است؟
دردی که شدید و ناگهانی است، با تب و لرز یا زردی همراه است، با استفراغ مداوم همراه شده یا در فردی با سیروز و آسیت ایجاد شده، باید فوراً در اورژانس بررسی شود. در بقیه موارد، آزمایش آنزیم‌های کبد و سونوگرافی شکم معمولاً اولین قدم تشخیصی است: سونوگرافی کبد.
پرسش‌های رایج
درد کبد شبیه چیست؟
بیشتر شبیه احساس پری، سنگینی یا درد کند در زیر دنده‌های راست است که ممکن است به شانه راست برسد.
آیا کبد چرب درد دارد؟
معمولاً نه. بعضی بیماران فقط احساس سنگینی خفیف دارند.
درد کبد با درد کیسه صفرا چه فرقی دارد؟
درد صفرا تیز، حمله‌ای و پس از غذای چرب است، اما درد کبدی کند و دائمی است.
جمع‌بندی
خود کبد عصب درد ندارد و درد کبدی از کشیده شدن کپسول آن ایجاد می‌شود؛ به همین دلیل معمولاً مبهم و کند است. کیسه صفرا، کلیه، روده و عضلات علت‌های شایع دیگر درد زیر دنده راست هستند. درد شدید همراه با تب یا زردی نیاز به مراجعه فوری دارد. برای آشنایی با سایر علائم، دانشنامه بیماری‌های کبد را ببینید.
دکتر کبد در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.