عوارض کبد چرب درمان‌نشده؛ از فیبروز کبد تا بیماری قلب و کلیه

بسیاری از بیماران کبد چرب می‌پرسند اگر درمان نکنند چه اتفاقی می‌افتد. پاسخ این است که کبد چرب در بیشتر افراد آرام پیش می‌رود، اما در بخشی از بیماران به عوارض جدی می‌رسد؛ عوارضی که فقط به کبد محدود نیستند و قلب، کلیه و متابولیسم بدن را هم درگیر می‌کنند.

مسیر پیشرفت بیماری در کبد

کبد چرب ساده در حدود یک چهارم تا یک سوم بیماران به التهاب (MASH) تبدیل می‌شود. التهاب مداوم باعث تشکیل فیبروز می‌شود که از F0 (بدون فیبروز) تا F4 (سیروز) درجه‌بندی می‌شود: فیبروز کبد و مراحل آن. پیشرفت هر مرحله فیبروز به‌طور متوسط چند سال طول می‌کشد، اما در دیابتی‌ها و افراد چاق سریع‌تر است.

• فیبروز پیشرفته (F3) و سیروز (F4).
• عوارض سیروز مثل آسیت، خونریزی واریس مری و انسفالوپاتی.
• سرطان کبد، که در کبد چرب گاهی حتی قبل از سیروز هم دیده می‌شود.
• نیاز به پیوند کبد؛ کبد چرب امروز یکی از علت‌های رو به افزایش پیوند کبد است.

عوارض قلبی‌عروقی

شاید مهم‌ترین نکته‌ای که بیماران نمی‌دانند این است که شایع‌ترین علت مرگ در بیماران کبد چرب، بیماری قلبی است. کبد چرب با تصلب شرایین، سکته قلبی، سکته مغزی، نارسایی قلب و آریتمی‌هایی مثل فیبریلاسیون دهلیزی ارتباط دارد. بنابراین درمان کبد چرب، از قلب هم محافظت می‌کند و کنترل فشار و چربی خون جزء جدانشدنی درمان است.

عوارض متابولیک

کبد چرب خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را دو تا سه برابر می‌کند و در بیماران دیابتی، کنترل قند را سخت‌تر می‌کند: کبد چرب و دیابت. تری‌گلیسیرید بالا، HDL پایین و افزایش اسید اوریک هم در این بیماران شایع است.

عوارض دیگر

• بیماری مزمن کلیه.
• آپنه انسدادی خواب.
• برخی سرطان‌های غیرکبدی مثل سرطان روده بزرگ و پستان.
• سنگ کیسه صفرا، به‌خصوص با کاهش وزن خیلی سریع.
• کاهش کیفیت زندگی، خستگی و افسردگی.

چه کسانی بیشتر در خطر عوارض‌اند؟

• بیماران دیابتی.
• افراد بالای ۵۰ سال.
• افراد با چاقی شدید یا چاقی شکمی.
• کسانی که فیبروز در فیبرواسکن دارند.
• افرادی که الکل مصرف می‌کنند.

پیشگیری از عوارض

خبر خوب این است که حتی فیبروز هم تا حدی برگشت‌پذیر است. کاهش وزن ۱۰ درصد یا بیشتر، ورزش منظم، درمان دیابت با داروهای مفید برای کبد، کنترل فشار و چربی خون و پرهیز از الکل، خطر عوارض را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد. ارزیابی دوره‌ای فیبروز توسط پزشک هم کمک می‌کند عوارض زود شناسایی شوند. فهرست پزشکان در دکتر کبد چرب خوب در تهران، دکتر کبد چرب خوب در ارومیه و دکتر کبد چرب خوب در شیراز آمده است.

پرسش‌های رایج

جمع‌بندی

کبد چرب درمان‌نشده ممکن است به التهاب، فیبروز، سیروز و سرطان کبد برسد، اما مهم‌ترین عارضه آن بیماری قلبی‌عروقی است. دیابت، بیماری کلیه و آپنه خواب هم با آن همراه‌اند. با کاهش وزن، ورزش و کنترل بیماری‌های همراه، بیشتر این عوارض قابل پیشگیری است. راهنمای کامل را در کبد چرب از صفر تا صد بخوانید.

این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.