آلبومین پایین و INR بالا؛ نشانه‌های کاهش عملکرد کبد

بیشتر اعداد آزمایش کبد آسیب را نشان می‌دهند، اما آلبومین و INR نشان می‌دهند کبد هنوز چقدر خوب کار می‌کند. این دو شاخص در ارزیابی شدت سیروز و تصمیم‌گیری درباره پیوند کبد نقش کلیدی دارند. در این مطلب معنی آن‌ها و علت‌های غیرکبدی تغییرشان را توضیح می‌دهیم.

آلبومین چیست؟

آلبومین مهم‌ترین پروتئین خون است که فقط در کبد ساخته می‌شود. این پروتئین مایعات را در رگ‌ها نگه می‌دارد و بسیاری از داروها و هورمون‌ها را حمل می‌کند. مقدار طبیعی آن معمولاً ۳٫۵ تا ۵ گرم در دسی‌لیتر است. چون نیمه‌عمر آلبومین حدود سه هفته است، در بیماری حاد کبد معمولاً تغییر زیادی نمی‌کند و افت آن بیشتر نشانه بیماری مزمن و پیشرفته است.

علت‌های آلبومین پایین

• سیروز و کاهش توان ساخت کبد.
• سوءتغذیه و کمبود پروتئین دریافتی.
• دفع آلبومین از کلیه در سندرم نفروتیک.
• دفع از روده در برخی بیماری‌های گوارشی.
• التهاب و عفونت‌های شدید.
• رقیق شدن خون با سرم زیاد در بیماران بستری.

آلبومین پایین در بیماران سیروزی با تورم پا و آسیت همراه است: آسیت.

INR و زمان پروترومبین

بیشتر فاکتورهای انعقادی خون در کبد ساخته می‌شوند. زمان پروترومبین (PT) مدت زمان لخته شدن خون را می‌سنجد و INR شکل استانداردشده آن است. INR طبیعی در افرادی که داروی ضدانعقاد مصرف نمی‌کنند، حدود یک است. چون نیمه‌عمر برخی فاکتورهای انعقادی چند ساعت است، INR در نارسایی حاد کبد به‌سرعت بالا می‌رود و از مهم‌ترین شاخص‌های شدت آن است: نارسایی حاد کبد.

علت‌های غیرکبدی INR بالا

• مصرف وارفارین.
• کمبود ویتامین K به دلیل سوءتغذیه، مصرف طولانی آنتی‌بیوتیک یا انسداد صفراوی.
• اختلالات ارثی انعقادی.

اگر INR پس از تزریق ویتامین K طبیعی شود، علت کمبود ویتامین K است، نه نارسایی کبد.

کاربرد در امتیازهای شدت سیروز

آلبومین و INR همراه با بیلی‌روبین، آسیت و انسفالوپاتی در امتیاز Child-Pugh به کار می‌روند و INR، بیلی‌روبین، کراتینین و سدیم در امتیاز MELD. این امتیازها شدت سیروز، پیش‌آگهی و اولویت دریافت پیوند کبد را مشخص می‌کنند: امتیاز MELD و Child-Pugh.

پلاکت؛ شاخص سوم

پلاکت پایین هم از نشانه‌های رایج سیروز است. در فشار خون پورت، طحال بزرگ می‌شود و پلاکت‌ها را در خود نگه می‌دارد و کبد هم هورمون ترومبوپویتین کمتری می‌سازد. پلاکت زیر ۱۵۰ هزار در بیمار کبدی، باید شک به فیبروز پیشرفته را بیشتر کند. سایر آزمایش‌ها را در آزمایش‌ها و تصویربرداری کبد ببینید.

پرسش‌های رایج

جمع‌بندی

آلبومین و INR شاخص‌های واقعی عملکرد کبد هستند؛ آلبومین پایین بیشتر در بیماری مزمن پیشرفته و INR بالا در نارسایی حاد و سیروز دیده می‌شود. هر دو علت‌های غیرکبدی هم دارند و در امتیازهای Child-Pugh و MELD به کار می‌روند. برای تفسیر با دکتر کبد خوب در تهران، دکتر کبد خوب در شیراز و دکتر کبد خوب در کرمان مشورت کنید.

این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.