بیماران کبد چرب اغلب درباره پروتئین‌ها سردرگم‌اند: آیا تخم مرغ مجاز است؟ ماست و شیر چطور؟ گوشت قرمز ممنوع است؟ پروتئین کافی برای حفظ عضله و احساس سیری ضروری است و انتخاب منبع درست آن، به کبد هم کمک می‌کند.
چرا پروتئین مهم است؟
پروتئین کافی در رژیم کاهش وزن از تحلیل عضله جلوگیری می‌کند، سیری طولانی‌تری ایجاد می‌کند و به کنترل قند کمک می‌کند. عضله هم مهم‌ترین مصرف‌کننده قند در بدن است و حفظ آن مقاومت به انسولین را کاهش می‌دهد. برای بیشتر بزرگسالان، حدود یک گرم پروتئین به ازای هر کیلوگرم وزن در روز مناسب است.
تخم مرغ
تخم مرغ منبع ارزان پروتئین باکیفیت، کولین و ویتامین‌هاست. کولین برای خروج چربی از کبد لازم است و کمبود آن در حیوانات باعث کبد چرب می‌شود. مصرف یک تا دو تخم مرغ در روز برای بیشتر بیماران کبد چرب مشکلی ندارد. نکته مهم روش پخت است: آب‌پز، نیمرو با روغن کم یا املت با سبزیجات بهتر از تخم مرغ سرخ‌شده در روغن زیاد یا همراه با سوسیس است. بیمارانی که کلسترول خیلی بالا دارند، مقدار را با پزشک تنظیم کنند.
لبنیات
- ماست و شیر کم‌چرب: منبع پروتئین و کلسیم؛ دو تا سه واحد در روز مناسب است.
- ماست یونانی ساده: پروتئین بیشتر و سیری بیشتر.
- دوغ کم‌نمک: جایگزین خوبی برای نوشابه.
- پنیر: به دلیل نمک و چربی به مقدار متعادل؛ پنیرهای کم‌نمک بهترند.
- ماست‌های میوه‌ای و شیرهای طعم‌دار: به دلیل شکر افزوده محدود شوند.
- خامه، سرشیر و کره: به دلیل چربی اشباع بالا محدود شوند.
مرغ و ماهی
مرغ بدون پوست و ماهی بهترین منابع پروتئین حیوانی برای بیماران کبد چرب هستند. ماهی‌های چرب مثل قزل‌آلا، سالمون و ساردین علاوه بر پروتئین، امگا ۳ دارند: امگا ۳ و کبد چرب. هفته‌ای دو وعده ماهی توصیه می‌شود. مرغ را کبابی، تنوری یا آب‌پز بپزید و پوست آن را جدا کنید.
گوشت قرمز و فرآوری‌شده
مصرف زیاد گوشت قرمز و به‌ویژه گوشت‌های فرآوری‌شده مثل سوسیس، کالباس و همبرگر با افزایش خطر کبد چرب و مقاومت به انسولین همراه بوده است. گوشت قرمز کم‌چرب را می‌توان یک تا دو بار در هفته در خورش‌ها و کباب مصرف کرد، اما گوشت‌های فرآوری‌شده را تا حد ممکن حذف کنید. جگر، کله‌پاچه و دل و قلوه هم به دلیل چربی و کلسترول بالا باید محدود شوند.
پروتئین‌های گیاهی
حبوبات مثل عدس، لوبیا، نخود و ماش علاوه بر پروتئین، فیبر فراوان دارند و برای کبد چرب بسیار مفیدند. جایگزین کردن یک یا دو وعده گوشت در هفته با غذاهای بر پایه حبوبات، مثل عدسی، خوراک لوبیا یا آش کم‌روغن، هم به کبد و هم به قلب کمک می‌کند. برای برنامه کامل، برنامه غذایی ۷ روزه کبد چرب را ببینید.
پروتئین در سیروز
در گذشته به بیماران سیروزی توصیه می‌شد پروتئین را محدود کنند، اما امروز می‌دانیم محدودیت پروتئین باعث تحلیل عضله و بدتر شدن وضعیت می‌شود. بیماران سیروزی معمولاً به پروتئین بیشتری نیاز دارند: تغذیه در سیروز. برای تنظیم دقیق مقدار پروتئین با متخصص تغذیه کبد چرب خوب در تهران، متخصص تغذیه کبد چرب خوب در کرج و متخصص تغذیه کبد چرب خوب در مشهد مشورت کنید.
پرسش‌های رایج
آیا تخم مرغ برای کبد چرب مضر است؟
خیر؛ یک تا دو عدد در روز با روش پخت سالم مشکلی ندارد.
آیا ماست برای کبد چرب خوب است؟
ماست ساده کم‌چرب مناسب است؛ ماست‌های شیرین را محدود کنید.
آیا گوشت قرمز برای کبد چرب ممنوع است؟
ممنوع نیست؛ گوشت کم‌چرب یک تا دو بار در هفته مجاز است، اما گوشت فرآوری‌شده را حذف کنید.
جمع‌بندی
پروتئین کافی برای حفظ عضله و سیری در رژیم کبد چرب ضروری است. تخم مرغ با پخت سالم، لبنیات کم‌چرب، مرغ بدون پوست، ماهی و حبوبات بهترین منابع‌اند و گوشت‌های فرآوری‌شده باید حذف شوند. در سیروز، محدودیت پروتئین توصیه نمی‌شود. راهنمای کامل را در تغذیه در کبد چرب بخوانید.
متخصص تغذیه کبد چرب در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.