شاید تعجب کنید، اما قهوه یکی از معدود نوشیدنی‌هایی است که در ده‌ها مطالعه با سلامت بیشتر کبد همراه بوده است. «بهترین زمان خوردن قهوه برای کبد چرب» و «قهوه و کبد چرب» از جست‌وجوهای رایج است. در این مطلب شواهد درباره قهوه و چای و نکات مصرف آن‌ها را مرور می‌کنیم.
قهوه چه اثری بر کبد دارد؟
مطالعات مشاهده‌ای متعدد نشان داده‌اند افرادی که به‌طور منظم قهوه می‌نوشند، آنزیم‌های کبد پایین‌تر، فیبروز کمتر و خطر کمتری برای سیروز و سرطان کبد دارند. این اثر هم در کبد چرب و هم در هپاتیت‌های ویروسی و بیماری الکلی دیده شده است. ترکیبات موجود در قهوه مثل کلروژنیک اسید، کافئین و سایر پلی‌فنول‌ها خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدفیبروز دارند.
چقدر قهوه؟
بیشترین فایده در مطالعات با مصرف دو تا سه فنجان قهوه در روز دیده شده است. این مقدار برای بیشتر بزرگسالان سالم بی‌خطر است. نکته مهم این است که قهوه باید بدون شکر یا با شکر خیلی کم و بدون خامه و شیر پرچرب باشد. قهوه‌های آماده شیرین، کاپوچینوهای پرشکر و نوشیدنی‌های قهوه‌ای فروشگاهی ممکن است به دلیل قند، فواید قهوه را از بین ببرند.
بهترین زمان نوشیدن قهوه
زمان خاصی برای اثر قهوه بر کبد ثابت نشده است. توصیه عملی این است که قهوه را صبح یا تا اوایل بعدازظهر بنوشید تا خواب شبانه مختل نشود، چون کم‌خوابی خودش برای کبد چرب مضر است: کبد چرب و خواب. در افرادی که معده حساس یا رفلاکس دارند، نوشیدن قهوه بعد از صبحانه بهتر از حالت ناشتاست.
اسپرسو، فوری یا ترک؟
در مطالعات، انواع مختلف قهوه، از جمله فیلتری، اسپرسو و حتی فوری، با فواید کبدی همراه بوده‌اند. قهوه ترک و قهوه جوشانده فیلترنشده حاوی ترکیباتی است که ممکن است کلسترول را کمی بالا ببرد؛ بنابراین برای افراد با کلسترول بالا، قهوه فیلتری مناسب‌تر است. قهوه بدون کافئین هم ممکن است برخی فواید را داشته باشد.
چای سبز و چای سیاه
چای سبز و سیاه حاوی کاتچین‌ها و پلی‌فنول‌هایی با خواص آنتی‌اکسیدانی هستند و نوشیدن آن‌ها بدون شکر برای بیماران کبد چرب مناسب است. اما یک هشدار مهم: عصاره غلیظ چای سبز در قرص‌ها و مکمل‌های لاغری با دوز بالا، یکی از علت‌های شناخته‌شده آسیب کبدی است. پس چای سبز دم‌کرده بله، قرص عصاره چای سبز نه: مکمل‌ها و آسیب کبد.
چه کسانی باید در مصرف قهوه احتیاط کنند؟
- افراد مبتلا به آریتمی قلب یا فشار خون کنترل‌نشده.
- زنان باردار؛ معمولاً کمتر از ۲۰۰ میلی‌گرم کافئین در روز توصیه می‌شود.
- افراد مبتلا به بی‌خوابی، اضطراب یا رفلاکس شدید.
- افرادی که داروهای خاصی مصرف می‌کنند که با کافئین تداخل دارند.
اگر قهوه نمی‌نوشید، لازم نیست فقط به خاطر کبد شروع کنید؛ تغذیه و ورزش مهم‌ترند. برای سایر نوشیدنی‌ها و غذاهای مناسب، برنامه غذایی ۷ روزه را ببینید و درباره شرایط خود با متخصص تغذیه کبد چرب خوب در تهران، متخصص تغذیه کبد چرب خوب در کرمانشاه و متخصص تغذیه کبد چرب خوب در مشهد مشورت کنید.
پرسش‌های رایج
آیا قهوه برای کبد چرب مفید است؟
بله، دو تا سه فنجان قهوه بدون شکر در روز با فیبروز کمتر همراه بوده است.
آیا نسکافه برای کبد چرب خوب است؟
قهوه فوری ساده بدون شکر بله؛ اما پودرهای سه‌دریک قند و چربی زیادی دارند.
آیا چای سبز کبد را چرب‌تر می‌کند؟
خیر؛ دم‌کرده چای سبز مفید است، اما عصاره غلیظ آن در مکمل‌ها ممکن است به کبد آسیب بزند.
جمع‌بندی
قهوه بدون شکر، به مقدار دو تا سه فنجان در روز، با آنزیم‌های پایین‌تر، فیبروز کمتر و خطر کمتر سیروز و سرطان کبد همراه است. چای سبز و سیاه دم‌کرده هم مفیدند، اما مکمل‌های عصاره چای سبز ممکن است به کبد آسیب بزنند. قهوه را صبح و بدون شکر بنوشید. راهنمای کامل تغذیه را در تغذیه در کبد چرب بخوانید.
متخصص تغذیه کبد چرب در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.