روزه‌داری متناوب، مثل الگوی ۱۶ به ۸، در سال‌های اخیر بسیار محبوب شده و بیماران کبد چرب می‌پرسند آیا به کبدشان کمک می‌کند. سؤال دیگر این است که روزه ماه رمضان برای بیمار کبد چرب یا سیروزی بی‌خطر است یا نه. در این مطلب به هر دو سؤال پاسخ می‌دهیم.
روزه‌داری متناوب چیست؟
- الگوی ۱۶:۸: غذا خوردن در یک بازه ۸ ساعته و ناشتایی ۱۶ ساعته در روز.
- الگوی ۵:۲: دو روز در هفته دریافت کالری بسیار کم (حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ کالری) و پنج روز تغذیه معمول.
- روزه یک روز در میان با کالری کم.
شواهد درباره کبد چرب
مطالعات نشان داده‌اند روزه‌داری متناوب در بیماران کبد چرب، به اندازه رژیم‌های کم‌کالری معمولی باعث کاهش وزن و چربی کبد می‌شود. به عبارت دیگر، اثر اصلی آن از طریق کاهش کل کالری دریافتی است و برتری ویژه‌ای نسبت به رژیم معمولی ندارد. مزیت آن برای برخی افراد این است که اجرای آن ساده‌تر است. اگر این الگو با سبک زندگی شما جور است، می‌تواند روشی برای رسیدن به هدف کاهش وزن باشد: چقدر وزن کم کنیم.
چه کسانی نباید روزه‌داری متناوب بگیرند؟
- بیماران دیابتی که انسولین یا داروهای کاهنده قند مثل سولفونیل‌اوره مصرف می‌کنند، مگر با تنظیم داروها توسط پزشک.
- بیمارانی که داروهای SGLT2 مصرف می‌کنند به دلیل خطر کتواسیدوز: داروهای SGLT2.
- بیماران سیروزی، به‌ویژه سیروز پیشرفته.
- زنان باردار و شیرده.
- افراد با سابقه اختلالات خوردن.
- افراد لاغر یا دچار سوءتغذیه.
روزه رمضان و کبد چرب
برای بیشتر بیماران کبد چرب بدون سیروز و بدون دیابت کنترل‌نشده، روزه رمضان معمولاً بی‌خطر است و حتی ممکن است با کاهش وزن به کبد کمک کند، به شرط اینکه در سحری و افطاری پرخوری نشود. متأسفانه در بسیاری از خانواده‌ها افطار با شیرینی، زولبیا و بامیه، شربت‌های شیرین و غذاهای سرخ‌کرده همراه است که اثر مثبت روزه را خنثی می‌کند.
- افطار را با آب، چند عدد خرما و یک کاسه سوپ یا آش کم‌روغن شروع کنید.
- شیرینی‌های افطار را به یک عدد کوچک یا هیچ محدود کنید.
- شربت‌های شیرین را با آب، دوغ کم‌نمک یا چای کم‌شیرین جایگزین کنید.
- سحری را حذف نکنید و پروتئین و فیبر در آن بگنجانید.
- بین افطار و سحر آب کافی بنوشید.
روزه در سیروز و بیماری‌های پیشرفته کبد
بیماران سیروزی، به‌ویژه سیروز جبران‌نشده، نباید روزه بگیرند. بدن این بیماران ذخیره قند کمی دارد و ناشتایی طولانی باعث تحلیل عضله، افت قند و تشدید انسفالوپاتی می‌شود. این بیماران به یک میان‌وعده شبانه نیاز دارند: تغذیه در سیروز. بیماران هپاتیت B یا C که دارو مصرف می‌کنند هم باید زمان مصرف داروها را با پزشک تنظیم کنند.
توصیه
قبل از شروع روزه‌داری متناوب یا روزه رمضان، اگر بیماری کبدی، دیابت یا مصرف داروی خاص دارید، با پزشک مشورت کنید. فهرست پزشکان در متخصص تغذیه کبد چرب خوب در تهران، متخصص تغذیه کبد چرب خوب در شیراز و متخصص تغذیه کبد چرب خوب در رشت آمده است.
پرسش‌های رایج
آیا روزه‌داری متناوب کبد چرب را درمان می‌کند؟
به اندازه رژیم کم‌کالری معمولی کمک می‌کند؛ اثر اصلی آن کاهش کالری است.
آیا بیمار کبد چرب می‌تواند روزه بگیرد؟
بیشتر بیماران بدون سیروز و دیابت کنترل‌نشده بله، با رعایت تغذیه سالم در افطار و سحر.
آیا بیمار سیروزی می‌تواند روزه بگیرد؟
خیر؛ ناشتایی طولانی برای این بیماران خطرناک است.
جمع‌بندی
روزه‌داری متناوب در کبد چرب به اندازه رژیم کم‌کالری معمولی مؤثر است و برای برخی افراد اجرای ساده‌تری دارد، اما برای دیابتی‌های مصرف‌کننده دارو، بیماران سیروزی و زنان باردار مناسب نیست. روزه رمضان برای بیشتر بیماران کبد چرب بدون سیروز بی‌خطر است به شرط پرهیز از افطار پرقند و پرچرب. راهنمای کامل را در تغذیه در کبد چرب بخوانید.
متخصص تغذیه کبد چرب در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.