«باید وزن کم کنید» شایع‌ترین توصیه پزشکان به بیماران کبد چرب است؛ اما چقدر و با چه سرعتی؟ پاسخ این سؤال در مطالعات علمی مشخص است و دانستن آن کمک می‌کند هدف واقع‌بینانه‌ای تعیین کنید و از رژیم‌های افراطی که به کبد آسیب می‌زنند پرهیز کنید.
درصد کاهش وزن، نه کیلوگرم
در مطالعات، اثر کاهش وزن بر کبد بر اساس درصد وزن اولیه سنجیده شده است. یعنی برای فردی با ۸۰ کیلوگرم، ۱۰ درصد یعنی ۸ کیلوگرم و برای فردی با ۱۲۰ کیلوگرم یعنی ۱۲ کیلوگرم.
- کاهش ۳ تا ۵ درصد وزن: کاهش چربی کبد.
- کاهش ۷ درصد: برطرف شدن التهاب (MASH) در بخش قابل توجهی از بیماران.
- کاهش ۱۰ درصد یا بیشتر: برطرف شدن التهاب در بیشتر بیماران و بهبود فیبروز در حدود نیمی از آن‌ها.
سرعت مناسب کاهش وزن
سرعت ایده‌آل حدود نیم تا یک کیلوگرم در هفته است. کاهش وزن خیلی سریع با رژیم‌های بسیار کم‌کالری، روزه‌های طولانی یا داروهای لاغری غیرمجاز ممکن است التهاب کبد را موقتاً بدتر کند، خطر سنگ کیسه صفرا را بالا ببرد و باعث از دست رفتن عضله شود. هدف کاهش ۱۰ درصد وزن را می‌توان طی شش ماه تا یک سال به‌دست آورد.
چطور به این هدف برسیم؟
- کاهش ۵۰۰ تا ۷۰۰ کالری از دریافت روزانه، معمولاً با حذف نوشیدنی‌های شیرین، کاهش نان و برنج و کوچک کردن بشقاب.
- الگوی غذایی مدیترانه‌ای: رژیم مدیترانه‌ای برای کبد.
- ورزش هوازی ۱۵۰ تا ۳۰۰ دقیقه در هفته همراه با دو جلسه تمرین قدرتی: ورزش برای کبد چرب.
- ثبت وزن و دور کمر هفته‌ای یک بار.
- خواب کافی و مدیریت استرس.
وقتی کاهش وزن سخت است
بسیاری از بیماران پس از چند ماه به «توقف وزن» می‌رسند. این طبیعی است و نباید ناامید شوید. کمک گرفتن از متخصص تغذیه، تغییر برنامه ورزشی و بررسی عوامل مثل کم‌خوابی یا داروها کمک می‌کند. در افراد با چاقی قابل توجه یا دیابت، داروهای کاهش وزن مثل داروهای GLP-1 تحت نظر پزشک می‌تواند گزینه مناسبی باشد: سماگلوتاید و کبد چرب. در چاقی شدید، جراحی چاقی هم بررسی می‌شود.
حفظ وزن کم‌شده
برگشت وزن، چربی کبد را هم برمی‌گرداند. بنابراین تغییرات باید پایدار باشند، نه یک رژیم کوتاه‌مدت. ادامه ورزش، وعده‌های منظم و پرهیز از برگشت به نوشیدنی‌های شیرین، کلید حفظ نتیجه است. پیگیری با پزشک هر چند ماه یک بار کمک می‌کند انگیزه حفظ شود؛ فهرست پزشکان در دکتر کبد چرب خوب در تهران، دکتر کبد چرب خوب در قم و دکتر کبد چرب خوب در بندرعباس آمده است.
پرسش‌های رایج
برای درمان کبد چرب چقدر وزن کم کنم؟
حداقل ۵ درصد، و برای اثر بهتر ۷ تا ۱۰ درصد وزن اولیه.
کاهش وزن سریع برای کبد ضرر دارد؟
بله. بیش از یک کیلوگرم در هفته ممکن است التهاب را بدتر کند و خطر سنگ صفرا را بالا ببرد.
اگر وزنم برگردد، کبد چرب برمی‌گردد؟
بله. حفظ وزن کم‌شده به اندازه کاهش وزن مهم است.
جمع‌بندی
برای بهبود کبد چرب، کاهش ۵ درصد وزن چربی کبد را کم می‌کند، ۷ درصد التهاب را برمی‌گرداند و ۱۰ درصد یا بیشتر بخشی از فیبروز را هم بهبود می‌دهد. سرعت مناسب نیم تا یک کیلوگرم در هفته است و حفظ وزن کم‌شده اهمیت زیادی دارد. راهنمای کامل را در کبد چرب از صفر تا صد ببینید.
دکتر کبد چرب در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.