تست کبد چرب در خانه؛ آیا بدون آزمایش می‌شود کبد چرب را فهمید؟

«تشخیص کبد چرب در منزل»، «تست کبد چرب با آبغوره» و «تست کبد چرب در خانه» از عبارت‌های پرجست‌وجو هستند. واقعیت این است که هیچ تست خانگی نمی‌تواند کبد چرب را تشخیص دهد، اما چند ابزار ساده در خانه وجود دارد که به شما می‌گوید آیا در معرض خطر هستید و باید آزمایش بدهید یا نه.

تست‌های خانگی رایج و حقیقت آن‌ها

• تست آبغوره: ادعا می‌شود اگر پس از خوردن آبغوره درد سمت راست ایجاد شود، کبد چرب دارید. این تست هیچ پایه علمی ندارد؛ ترشی‌ها ممکن است به دلیل اسید، معده یا مری را تحریک کنند، نه کبد را.
• نگاه کردن به زبان، رگ دست یا جوش صورت: هیچ‌کدام کبد چرب را تشخیص نمی‌دهند: نشانه‌های کبد چرب در صورت و پوست.
• فشار دادن زیر دنده راست: کبد چرب معمولاً حساس یا دردناک نیست و این روش قابل اعتماد نیست.
• کیت‌های اینترنتی بدون مجوز: معمولاً اعتبار علمی ندارند.

ابزارهای خانگی که واقعاً مفیدند

اگرچه نمی‌توانید کبد چرب را در خانه تشخیص دهید، اما می‌توانید خطر آن را تخمین بزنید. این چند اندازه‌گیری ساده، اطلاعات ارزشمندی می‌دهند:

• دور کمر: با متر نواری در سطح ناف اندازه بگیرید. دور کمر بالای حدود ۹۰ سانتی‌متر در زنان و ۹۵ تا ۱۰۲ در مردان، خطر کبد چرب را بالا می‌برد.
• شاخص توده بدنی (BMI): وزن به کیلوگرم تقسیم بر مجذور قد به متر. عدد بالای ۲۵ اضافه‌وزن و بالای ۳۰ چاقی است.
• نسبت دور کمر به قد: اگر دور کمر بیش از نصف قد باشد، چاقی شکمی دارید.
• سابقه دیابت، فشار خون یا چربی خون بالا در خود یا خانواده.

شاخص‌هایی که با یک آزمایش ساده محاسبه می‌شوند

اگر یک آزمایش معمولی دارید، با چند عدد آن می‌توانید شاخص‌های ساده‌ای مثل شاخص کبد چرب (FLI) یا نسبت تری‌گلیسیرید به HDL را با کمک پزشک محاسبه کنید. FIB-4 هم با سن، AST، ALT و پلاکت محاسبه می‌شود و خطر فیبروز را نشان می‌دهد: نمره FIB-4. این محاسبات جای سونوگرافی را نمی‌گیرند، اما نشان می‌دهند بررسی بیشتر لازم است یا نه.

چه کسانی باید حتماً آزمایش بدهند؟

• افراد دیابتی یا دارای پیش‌دیابت.
• افراد با دور کمر بالا یا BMI بالای ۳۰.
• کسانی که تری‌گلیسیرید بالا یا HDL پایین دارند.
• زنان دارای تخمدان پلی‌کیستیک.
• افرادی که آنزیم‌های کبدشان در آزمایش‌های قبلی بالا بوده است.

قدم بعدی

اگر در خانه متوجه شدید در گروه پرخطر هستید، آزمایش آنزیم‌های کبد، قند و چربی و سونوگرافی شکم را انجام دهید. نتیجه را با پزشک بررسی کنید؛ توضیح روش‌های تشخیص در تشخیص کبد چرب؛ آزمایش یا سونوگرافی آمده است. فهرست پزشکان را در دکتر کبد چرب خوب در تهران، دکتر کبد چرب خوب در بندرعباس و دکتر کبد چرب خوب در ایلام ببینید.

پرسش‌های رایج

جمع‌بندی

هیچ تست خانگی، از آبغوره تا نگاه کردن به زبان، کبد چرب را تشخیص نمی‌دهد. اما اندازه‌گیری دور کمر، BMI و بررسی سابقه دیابت و چربی خون، خطر شما را مشخص می‌کند و می‌گوید آیا باید آزمایش و سونوگرافی انجام دهید یا نه. برای اطلاعات کامل، کبد چرب از صفر تا صد را ببینید.

این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.