داروهای هپاتیت B؛ تنوفوویر و انتکاویر، عوارض و مدت مصرف

اگر پزشک برای هپاتیت B دارو تجویز کرده، احتمالاً پرسش‌هایی دارید: چقدر باید مصرف کنم؟ آیا عوارض دارد؟ آیا می‌توانم روزی قطعش کنم؟ در این مطلب داروهای رایج هپاتیت B و نکات مصرف آن‌ها را مرور می‌کنیم.

داروهای خط اول

سه داروی اصلی که امروز برای درمان هپاتیت B مزمن استفاده می‌شود، تنوفوویر دیزوپروکسیل (TDF)، تنوفوویر آلافنامید (TAF) و انتکاویر هستند. این داروها تکثیر ویروس را متوقف می‌کنند، مقاومت دارویی نسبت به آن‌ها بسیار کم است و در بیشتر بیماران بار ویروسی را طی چند ماه به سطح غیرقابل اندازه‌گیری می‌رسانند. داروهای قدیمی‌تر مثل لامیوودین به دلیل مقاومت زیاد، امروز کمتر استفاده می‌شوند.

تفاوت داروها

• تنوفوویر دیزوپروکسیل: مؤثر و ارزان، قابل مصرف در بارداری؛ در مصرف طولانی ممکن است روی کلیه و تراکم استخوان اثر بگذارد.
• تنوفوویر آلافنامید: همان اثر با دوز کمتر و اثر کمتر بر کلیه و استخوان؛ مناسب بیماران مسن یا دارای بیماری کلیه.
• انتکاویر: مؤثر و کم‌عارضه؛ باید با معده خالی مصرف شود و در کسانی که قبلاً لامیوودین مصرف کرده‌اند، مناسب نیست.

انتخاب دارو بر اساس سن، کلیه، استخوان، بارداری و سابقه درمان قبلی است و باید با پزشک انجام شود.

چه مدت باید دارو مصرف کرد؟

در بیشتر بیماران، به‌ویژه آن‌ها که HBeAg منفی دارند، درمان طولانی‌مدت و گاهی مادام‌العمر است. هدف ایده‌آل، منفی شدن HBsAg است که فقط در درصد کمی از بیماران رخ می‌دهد. در برخی بیماران HBeAg مثبت که HBeAg منفی و Anti-HBe مثبت می‌شود، ممکن است پس از یک دوره ادامه درمان، قطع دارو با پیگیری دقیق امتحان شود. در بیماران سیروزی معمولاً دارو هرگز قطع نمی‌شود. اینکه چه کسی اصلاً به دارو نیاز دارد را در ناقل هپاتیت B و زمان درمان خوانده‌اید.

خطر قطع خودسرانه

قطع ناگهانی داروی هپاتیت B می‌تواند باعث بازگشت ویروس و شعله‌ور شدن شدید هپاتیت شود که در بیماران سیروزی ممکن است به نارسایی کبد برسد. هرگز دارو را به دلیل خوب بودن آزمایش یا تمام شدن نسخه قطع نکنید و همیشه چند بسته ذخیره داشته باشید.

پیگیری در طول درمان

• آزمایش ALT و بار ویروسی هر ۳ تا ۶ ماه در سال اول و سپس هر ۶ تا ۱۲ ماه.
• آزمایش کراتینین و فسفر برای بررسی کلیه در مصرف تنوفوویر.
• سنجش تراکم استخوان در بیماران مسن یا پرخطر.
• سونوگرافی هر شش ماه در بیماران سیروزی یا پرخطر برای سرطان کبد.

داروهای جدید در راه

پژوهش‌ها برای رسیدن به «درمان عملکردی»، یعنی منفی شدن پایدار HBsAg بدون دارو، ادامه دارد. داروهایی که تولید پروتئین‌های ویروس را مهار می‌کنند و واکسن‌های درمانی در مراحل مطالعه هستند، اما هنوز جایگزین داروهای فعلی نشده‌اند. درمان هپاتیت B در بارداری را در هپاتیت B در بارداری ببینید.

پرسش‌های رایج

جمع‌بندی

تنوفوویر و انتکاویر داروهای اصلی هپاتیت B هستند که ویروس را کنترل می‌کنند و مقاومت کمی دارند. درمان معمولاً طولانی‌مدت است و قطع خودسرانه خطرناک است. پیگیری کلیه، استخوان و بار ویروسی ضروری است. برای انتخاب دارو با دکتر هپاتیت خوب در تهران، دکتر هپاتیت خوب در سنندج و دکتر هپاتیت خوب در رشت مشورت کنید و در راهنمای کامل هپاتیت بیشتر بخوانید.

این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.