هپاتیت A؛ علائم، راه انتقال، دوره نهفتگی و واکسن

هپاتیت A شایع‌ترین هپاتیت حاد در بسیاری از کشورهای در حال توسعه است و اغلب در کودکی بدون علامت یا با علائم خفیف می‌گذرد. اما در بزرگسالان می‌تواند با زردی، خستگی شدید و چند هفته ناتوانی همراه باشد. خبر خوب این است که هپاتیت A هرگز مزمن نمی‌شود و واکسن مؤثر دارد.

هپاتیت A چطور منتقل می‌شود؟

ویروس هپاتیت A از راه دهانی مدفوعی منتقل می‌شود؛ یعنی ویروس در مدفوع فرد بیمار دفع می‌شود و از راه آب یا غذای آلوده، سبزی‌های شسته‌نشده، صدف‌های خام و دست‌های نشسته به فرد دیگر می‌رسد. شیوع آن در مهدکودک‌ها، خانواده‌ها و مناطقی که بهداشت آب ضعیف است، بیشتر است.

علائم هپاتیت A

دوره نهفتگی به‌طور متوسط حدود ۴ هفته است. در کودکان زیر شش سال اغلب علامتی دیده نمی‌شود. در نوجوانان و بزرگسالان علائم معمولاً ناگهانی شروع می‌شوند:

• تب، خستگی و بی‌اشتهایی.
• تهوع، استفراغ و درد قسمت راست و بالای شکم.
• ادرار تیره و مدفوع کم‌رنگ.
• زردی پوست و چشم چند روز پس از شروع علائم.
• خارش پوست در برخی بیماران.

درباره علت‌های دیگر زردی در بیلی‌روبین بالا و زردی نوشته‌ایم.

تشخیص و درمان

تشخیص با آزمایش IgM Anti-HAV داده می‌شود که در عفونت تازه مثبت است. آنزیم‌های کبد معمولاً بسیار بالا می‌روند و ممکن است به هزاران واحد برسند. هپاتیت A داروی ضدویروس اختصاصی ندارد و درمان حمایتی است: استراحت، مایعات کافی، تغذیه سبک و پرهیز از الکل و داروهای غیرضروری مثل استامینوفن با دوز بالا. بیشتر بیماران طی چند هفته تا دو ماه کاملاً خوب می‌شوند.

چه زمانی هپاتیت A خطرناک است؟

در درصد کمی از بیماران، به‌ویژه افراد مسن و کسانی که بیماری مزمن کبد مثل هپاتیت B، هپاتیت C یا سیروز دارند، هپاتیت A می‌تواند به نارسایی حاد کبد منجر شود. گیجی، خواب‌آلودگی، خونریزی غیرعادی یا زردی شدید و رو به افزایش، نیاز به بستری فوری دارد: نارسایی حاد کبد.

پیشگیری و واکسن

• شستن دست‌ها با آب و صابون پس از توالت و قبل از غذا.
• مصرف آب سالم و شستن و ضدعفونی سبزی‌ها.
• پرهیز از صدف و غذاهای دریایی خام در مناطق پرخطر.
• واکسن هپاتیت A در دو نوبت با فاصله ۶ تا ۱۲ ماه؛ به‌ویژه برای بیماران مبتلا به بیماری مزمن کبد و مسافران.

افرادی که در کودکی هپاتیت A گرفته‌اند، ایمنی مادام‌العمر دارند. آزمایش IgG Anti-HAV نشان می‌دهد آیا ایمن هستید یا نه.

پرسش‌های رایج

جمع‌بندی

هپاتیت A از راه آب و غذای آلوده منتقل می‌شود، با تب، تهوع و زردی همراه است و مزمن نمی‌شود. درمان حمایتی است و در بیماران دارای بیماری مزمن کبد می‌تواند خطرناک باشد. واکسن دو نوبتی مؤثرترین راه پیشگیری است. برای بررسی با دکتر کبد خوب در تهران، دکتر کبد خوب در اردبیل و دکتر کبد خوب در یزد مشورت کنید و درباره انواع هپاتیت در راهنمای کامل هپاتیت بخوانید.

این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.