در کبد بدون سیروز، شایع‌ترین توده بدخیم سرطان اولیه کبد نیست، بلکه متاستاز یا انتشار سرطان از اندام دیگری است. کبد به دلیل خون‌رسانی فراوان، یکی از شایع‌ترین محل‌های متاستاز است. در این مطلب می‌گوییم متاستاز کبد چیست و چه گزینه‌های درمانی دارد.
چرا کبد محل شایع متاستاز است؟
کبد از دو منبع خون دریافت می‌کند: شریان کبدی و ورید پورت که خون تمام دستگاه گوارش را به کبد می‌آورد. به همین دلیل، سلول‌های سرطانی از روده بزرگ، معده، پانکراس و سایر اندام‌های گوارشی به‌راحتی به کبد می‌رسند. سرطان‌های پستان، ریه، ملانوما و تومورهای نورواندوکرین هم اغلب به کبد متاستاز می‌دهند.
علائم
متاستاز کبد ممکن است در ابتدا هیچ علامتی نداشته باشد و در تصویربرداری‌های پیگیری سرطان کشف شود. با پیشرفت، علائمی مثل درد یا پری قسمت راست شکم، کاهش اشتها و وزن، خستگی، زردی، تورم شکم و تب ممکن است ظاهر شود. گاهی متاستاز کبد اولین نشانه سرطانی است که هنوز تشخیص داده نشده است.
تشخیص
سی‌تی‌اسکن یا MRI با ماده حاجب، تعداد، اندازه و محل متاستازها را نشان می‌دهد و PET اسکن در برخی سرطان‌ها برای بررسی انتشار در سایر اندام‌ها کاربرد دارد: MRI و سی‌تی‌اسکن کبد. اگر منشأ سرطان مشخص نیست، نمونه‌برداری از توده کبد نوع سرطان را مشخص می‌کند. نشانگرهای خونی مثل CEA در سرطان روده بزرگ و CA 19-9 در سرطان پانکراس و مجاری صفراوی هم کمک‌کننده‌اند. AFP بیشتر در سرطان اولیه کبد بالا می‌رود: آزمایش AFP.
درمان
درمان متاستاز کبد به نوع سرطان اصلی، تعداد و محل متاستازها، وضعیت سایر اندام‌ها و عملکرد کبد بستگی دارد و معمولاً در کمیته‌ای چندتخصصی تصمیم‌گیری می‌شود.
- درمان سیستمیک: شیمی‌درمانی، داروهای هدفمند، هورمون‌درمانی یا ایمنی‌درمانی بسته به نوع سرطان.
- برداشتن جراحی متاستازها: در سرطان روده بزرگ و برخی تومورهای نورواندوکرین، اگر متاستازها قابل برداشتن باشند، جراحی می‌تواند بقای طولانی و حتی درمان قطعی فراهم کند: جراحی برداشتن بخشی از کبد.
- سوزاندن با امواج رادیویی یا مایکروویو برای متاستازهای کوچک.
- درمان‌های موضعی از راه شریان کبدی و پرتودرمانی هدفمند.
متاستاز سرطان روده بزرگ؛ یک استثنای امیدوارکننده
برخلاف بسیاری از سرطان‌ها، در سرطان روده بزرگ، متاستاز محدود به کبد در بخشی از بیماران با ترکیب شیمی‌درمانی و جراحی قابل درمان است و بخش قابل توجهی از این بیماران سال‌ها زنده می‌مانند. حتی متاستازهایی که در ابتدا قابل جراحی نیستند، گاهی پس از شیمی‌درمانی کوچک و قابل برداشتن می‌شوند.
حمایت و مراقبت
در کنار درمان سرطان، کنترل درد، حفظ تغذیه و حمایت روانی بیمار و خانواده اهمیت زیادی دارد. مراقبت تسکینی تخصصی می‌تواند کیفیت زندگی را بهبود دهد و باید از همان ابتدا در کنار درمان اصلی در نظر گرفته شود. سایر توده‌های کبد را در توده‌های کبد ببینید.
پرسش‌های رایج
آیا متاستاز کبد قابل درمان است؟
بسته به نوع سرطان؛ در سرطان روده بزرگ، متاستاز محدود کبد گاهی با جراحی درمان قطعی می‌شود.
متاستاز کبد با سرطان کبد چه فرقی دارد؟
متاستاز از سرطان اندام دیگری به کبد رسیده است، اما سرطان کبد از خود سلول‌های کبد منشأ می‌گیرد.
کدام سرطان‌ها بیشتر به کبد متاستاز می‌دهند؟
روده بزرگ، پانکراس، معده، پستان، ریه و ملانوما.
جمع‌بندی
متاستاز کبد انتشار سرطان از اندام دیگری به کبد است و در کبد بدون سیروز شایع‌ترین توده بدخیم است. درمان به نوع سرطان اصلی بستگی دارد و در سرطان روده بزرگ، جراحی متاستاز می‌تواند بقای طولانی فراهم کند. برای ارزیابی جراحی با جراح کبد خوب در تهران، جراح کبد خوب در کرج و جراح کبد خوب در بوشهر مشورت کنید.
دکتر تومور کبد در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.