همه کبدهای چرب از غذا و وزن نیستند. برخی داروها می‌توانند به‌طور مستقیم باعث تجمع چربی در کبد شوند یا کبد چرب موجود را بدتر کنند. شناختن این داروها به‌ویژه برای کسانی مهم است که با وجود وزن طبیعی کبد چرب دارند یا آنزیم‌هایشان بی‌دلیل بالاست.
داروهای شایع مرتبط با کبد چرب
- کورتیکواستروئیدها مثل پردنیزولون و دگزامتازون با مصرف طولانی: افزایش قند، وزن و چربی کبد.
- تاموکسیفن: داروی سرطان پستان که در بخش قابل توجهی از مصرف‌کنندگان کبد چرب ایجاد می‌کند.
- متوترکسات: داروی روماتیسم و پسوریازیس که با مصرف طولانی ممکن است کبد چرب و فیبروز ایجاد کند، به‌ویژه در افراد چاق، دیابتی یا مصرف‌کننده الکل.
- آمیودارون: داروی آریتمی قلب که ممکن است آسیبی شبیه کبد چرب التهابی ایجاد کند.
- والپروات سدیم: داروی ضدتشنج و اختلال دوقطبی که با افزایش وزن و اثر مستقیم بر کبد همراه است.
- برخی داروهای ضدروان‌پریشی مثل اولانزاپین و کلوزاپین که وزن و مقاومت به انسولین را افزایش می‌دهند.
- برخی داروهای قدیمی‌تر ضد HIV.
- برخی داروهای شیمی‌درمانی مثل ایرینوتکان و ۵-فلورواوراسیل.
چرا این داروها کبد را چرب می‌کنند؟
سازوکارها متفاوت است: برخی داروها مثل کورتون‌ها و داروهای ضدروان‌پریشی با افزایش وزن و مقاومت به انسولین اثر می‌گذارند، برخی مثل آمیودارون و والپروات مستقیماً سوخت چربی در میتوکندری‌های کبد را مختل می‌کنند و برخی مثل تاموکسیفن روی متابولیسم چربی در کبد تأثیر دارند. مصرف هم‌زمان الکل یا وجود چاقی و دیابت، اثر این داروها را تشدید می‌کند.
اگر یکی از این داروها را مصرف می‌کنید
- دارو را خودسرانه قطع نکنید؛ بیماری زمینه‌ای ممکن است بدتر شود.
- آزمایش‌های کبد را طبق برنامه پزشک انجام دهید.
- وزن، قند و چربی خون را کنترل کنید.
- از الکل و مکمل‌های گیاهی ناشناخته پرهیز کنید.
- اگر کبد چرب پیشرفت کرد، پزشک ممکن است دوز را تغییر دهد یا داروی جایگزین انتخاب کند.
داروهای بدون نسخه و مکمل‌ها
برخی مکمل‌ها مثل استروئیدهای آنابولیک بدنسازی، ویتامین A با دوز بالا و برخی چربی‌سوزها هم ممکن است به کبد آسیب بزنند. استامینوفن در دوز معمول کبد را چرب نمی‌کند، اما دوز زیاد آن خطرناک است: استامینوفن و کبد. فهرست کامل آسیب‌های دارویی را در آسیب کبدی ناشی از دارو آورده‌ایم.
داروهایی که برای بیماران کبد چرب ایمن‌اند
در مقابل، داروهایی مثل استاتین‌ها، متفورمین و بیشتر داروهای فشار خون برای بیماران کبد چرب ایمن هستند و نباید به خاطر ترس از کبد قطع شوند: استاتین‌ها و کبد. اگر سؤالی درباره داروهای خود دارید، فهرست کامل آن‌ها را به پزشک نشان دهید؛ برای یافتن پزشک دکتر کبد چرب خوب در تهران، دکتر کبد چرب خوب در گرگان و دکتر کبد چرب خوب در سنندج را ببینید. مقایسه داروهای درمانی را هم در درمان دارویی کبد چرب بخوانید.
پرسش‌های رایج
آیا کورتون کبد را چرب می‌کند؟
مصرف طولانی کورتون می‌تواند با افزایش قند و وزن باعث کبد چرب شود.
آیا باید متوترکسات را به خاطر کبد چرب قطع کنم؟
خودسرانه نه؛ پزشک با پیگیری آزمایش‌ها و فیبرواسکن تصمیم می‌گیرد.
آیا قرص ضدافسردگی کبد چرب می‌آورد؟
برخی داروهای روان‌پزشکی با افزایش وزن خطر کبد چرب را بالا می‌برند؛ با پزشک مشورت کنید.
جمع‌بندی
داروهایی مثل کورتون‌ها، تاموکسیفن، متوترکسات، آمیودارون، والپروات و برخی داروهای ضدروان‌پریشی می‌توانند کبد چرب ایجاد یا آن را بدتر کنند. این داروها را خودسرانه قطع نکنید و با پیگیری آزمایش‌ها و کنترل وزن، کبد را محافظت کنید. داروهای درمانی را در درمان دارویی کبد چرب ببینید.
دکتر کبد چرب در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.